Zimą grzejniki pracują, a w domu wciąż czuć chłód. W rachunkach rośnie pozycja ogrzewanie. W wielu domach powodem są mostki termiczne, czyli miejsca, którymi ucieka ciepło. Pojawiają się one w detalach i łączeniach. Często są niewidoczne gołym okiem.
W tekście pokazujemy, gdzie powstają najczęstsze straty ciepła w domach jednorodzinnych. Wyjaśniamy, jak je rozpoznać i szybko zlokalizować. Podpowiadamy też, jak planować izolację, aby problem nie wracał.
Jak rozpoznać miejsca, gdzie ucieka ciepło?
Najczęściej zdradzają je chłodne powierzchnie, przeciągi, wilgoć oraz wyższe rachunki za ogrzewanie.
W praktyce mostki termiczne widać i czuć na kilka sposobów. Zwracają uwagę zimne narożniki i obszary przy stykach ścian i stropów. Na ścianach mogą pojawiać się zacieki lub grzyb w miejscach o obniżonej temperaturze powierzchni. Śnieg na dachu topnieje nierównomiernie. W domu słychać lub czuć niekontrolowany ruch powietrza. Podłoga przy ścianie zewnętrznej jest wyraźnie chłodniejsza. Różnice temperatur między pomieszczeniami są duże, mimo tej samej nastawy ogrzewania. Najpewniejszy obraz dają badania, o których więcej poniżej.
Czy dach i strop to najczęstsze źródła strat ciepła?
Dach i strop często stanowią kluczowe obszary odpowiedzialne za znaczące straty ciepła w budynku, ponieważ ciepłe powietrze naturalnie unosi się do góry.
Ciepłe powietrze unosi się do góry, dlatego każda przerwa w izolacji na poddaszu szybko powoduje straty ciepła. Do typowych błędów należą nieciągła warstwa ocieplenia, nieszczelne folie i membrany, luki przy murłacie, lukarnach i świetlikach oraz nieszczelny właz na strych. Mostki pojawiają się także w wieńcach i nad ścianami kolankowymi. Rozwiązaniem jest ciągła izolacja i szczelna warstwa powietrzna, staranne obrobienie detali oraz izolowanie przejść instalacji. Przy dachach wentylowanych trzeba pogodzić szczelność wnętrza z prawidłową wentylacją połaci.
W jaki sposób okna i drzwi przyczyniają się do wychładzania?
Najczęściej przez nieszczelny montaż i słabe uszczelnienia, a nie tylko przez same szyby.
Straty powstają na dwóch drogach. Przenika ciepło przez ramę i szybę, a dodatkowo ucieka wprost z powietrzem przez nieszczelności. Problematyczne są ościeża bez ocieplenia, skrzynki rolet, źle ustawione okucia, zużyte uszczelki i nieszczelne progi. Pomaga tak zwany ciepły montaż, czyli osadzenie okna w warstwie ocieplenia z użyciem taśm uszczelniających od wewnątrz i z zewnątrz, a także docieplenie ościeży i skrzynek rolet. Regularna regulacja okuć i wymiana uszczelek ograniczają przewiewy.
Jak fundament i podłoga wpływają na powstawanie mostków termicznych?
Fundament i podłoga znacząco wpływają na powstawanie mostków termicznych poprzez przerwy w izolacji na styku z innymi przegrodami, co mocno wychładza dolne partie domu.
Często brakuje izolacji obwodowej przy krawędzi płyty lub chudziaka. Zimno przenika w strefie cokołu, przy styku ściany z gruntem i podłogą na gruncie. Problem nasila wilgoć, która obniża skuteczność ocieplenia. Kluczowa jest ciągłość izolacji termicznej i przeciwwilgociowej oraz docieplenie brzegów podłogi i fundamentów. Przy tarasach i schodach zewnętrznych warto przewidzieć dylatacje i odcięcia termiczne, aby nie tworzyć stałych mostków.
Dlaczego łączniki konstrukcyjne i balkony chłodzą wnętrze?
Ponieważ przenoszą zimno przez ciągłe elementy betonowe i stalowe z zewnątrz do środka.
Największy efekt dają płyty balkonowe wysunięte jako wspornik. Jeżeli są monolityczne ze stropem, stanowią silny mostek. Podobnie działają stalowe łączniki, kotwy i nadproża bez docieplenia. Rozwiązaniem są łączniki z wkładką izolacyjną, docieplenie czoła i spodów płyt oraz rozdzielenie konstrukcji balkonów i loggii od części ogrzewanej. W istniejących domach można poprawić sytuację przez dołożenie izolacji zewnętrznej i uszczelnienie strefy ościeży.
Jak instalacje i przewody wentylacyjne powodują straty ciepła?
Instalacje i przewody wentylacyjne powodują straty ciepła, gdy nieszczelne kanały i nieizolowane przewody zwiększają wychładzanie, a zła wentylacja nasila wymianę powietrza.
Wentylacja grawitacyjna potrafi zasysać zbyt dużo powietrza w wietrzne i mroźne dni. Kratki, czerpnie i wyrzutnie bez przepustnic powodują ciągły ubytek ciepła. Kanały prowadzone przez strych bez izolacji oddają ciepło do nieogrzewanej przestrzeni. Wyciągi kuchenne bez klap zwrotnych cofają zime powietrze. Straty generują też niezaizolowane rury ciepłej wody i cyrkulacji. Wykrywanie przegrzewających się komponentów ułatwia termowizja, ale wszelkie prace elektryczne musi wykonać uprawniony elektryk. W systemach z rekuperacją mostki pojawiają się przez złe zaizolowanie przewodów, wymiennika i cokołów urządzeń. Pomagają klapy zwrotne, szczelny montaż przewiertów i izolacja kanałów w strefach zimnych.
Jak szybko zlokalizować mostki termiczne w istniejącym domu?
Najszybciej przez badanie termowizyjne opcjonalnie połączone z testem szczelności Blower Door.
Kamera termowizyjna pokazuje rozkład temperatur na ścianach, dachu i ościeżach. Widać braki ocieplenia, zawilgocenia oraz miejsca przewiewów. Badanie można wykonać od wewnątrz i z zewnątrz, a przy większych dachach także z drona. Klient odpowiada za udostępnienie bezpiecznego i legalnego dostępu do obiektu przed rozpoczęciem prac. Test Blower Door wymusza przepływ powietrza i ujawnia nieszczelności w warstwie powietrznoszczelnej. Test Blower Door określa stopień nieszczelności i sugeruje zakres działań, lecz nie zastępuje pomiarów wykonawczych po naprawach. W połączeniu z dymem, anemometrem i kamerą IR daje precyzyjne wskazania napraw. Profesjonalny raport ze zdjęciami i wnioskami ułatwia decyzje o uszczelnianiu i modernizacji. Wyniki badań termowizyjnych mają charakter diagnostyczny i wymagają potwierdzenia przed podjęciem prac naprawczych.
Jak zaplanować izolację, by ograniczyć przyszłe straty ciepła?
Kluczem jest ciągłość izolacji i szczelności na wszystkich styku przegród budowlanych.
W projekcie lub podczas termomodernizacji warto zadbać o przewidywalną, nieprzerwaną warstwę ocieplenia i wyraźnie wyznaczoną warstwę powietrznoszczelną. Detale decydują o wyniku. Dobre praktyki obejmują:
- ciepły montaż okien w warstwie ocieplenia oraz docieplenie ościeży i skrzynek rolet,
- docieplenie wieńców, nadproży, oparć schodów i miejsc mocowania balustrad,
- izolację obwodową fundamentów i brzegów podłogi na gruncie,
- odcięcia termiczne balkonów i schodów zewnętrznych,
- izolację kanałów wentylacyjnych i przewodów ciepłej wody w strefach nieogrzewanych,
- przegląd i wyregulowanie wentylacji, a w nowych domach rozważenie rekuperacji.
Przy większych modernizacjach wskazany jest audyt energetyczny lub aktualne świadectwo charakterystyki energetycznej. Dzięki temu plan działań jest spójny i łatwiej ocenić efekt.
Kiedy zlecić badanie termowizyjne i co ono pokaże?
Najlepiej w chłodne dni z wyraźną różnicą temperatur między wnętrzem i zewnętrzem.
Optymalne warunki to różnica temperatur rzędu kilkunastu stopni. Wtedy kamera IR wyraźnie pokaże mostki termiczne, ubytki izolacji, zawilgocenia materiałów i nieszczelności powietrzne. W budynkach z dużymi połaciami dachu można rozważyć również ujęcie z drona. Badanie warto wykonać przed termomodernizacją i po jej zakończeniu. W komplecie z testem Blower Door powstaje wiarygodny obraz stanu budynku..
Dobrze zaprojektowana i szczelnie wykonana przegroda to niższe rachunki i większy komfort przez cały rok. Warto spojrzeć na dom oczami kamery termowizyjnej, uzupełnić to testem szczelności i krok po kroku zamykać miejsca ucieczki ciepła.
Umów badanie termowizyjne z testem szczelności już dziś!