termowizja budynkow

Termowizja w przemyśle: zapobieganie awariom i zwiększanie bezpieczeństwa

Coraz więcej firm szuka sposobu, by unikać przestojów i poprawić bezpieczeństwo. Wzrost temperatury kluczowych komponentów to zwykle pierwszy sygnał kłopotów. Termowizja pozwala rozwiązać problem, zanim usterka stanie się awarią. Zakres usług obejmuje diagnostykę powierzchniową i analizy radiometryczne; termowizja nie zastępuje badań inwazyjnych ani pomiarów kontaktowych i wymaga weryfikacji przy wykryciu anomalii.

W artykule pokazujemy, jak włączyć badania cieplne do stałych procedur w zakresie utrzymania ruchu. Dowiesz się, co mierzyć, jak czytać obrazy i jak zacząć pilotaż w zakładzie.

Jak termowizja pomaga wykrywać usterki zanim dojdzie do awarii?

Dzięki obrazom termicznym można wykryć anomalie temperaturowe na wczesnym etapie, co pozwala planować działania zapobiegawcze i priorytetyzować naprawy. Ujawnia anomalię, która zwykle wyprzedza uszkodzenie mechaniczne lub elektryczne.

• Przeglądy pod obciążeniem, bez zatrzymywania produkcji.
• Porównanie poszczególnych faz i elementów bliźniaczych w tych samych warunkach pracy.
• Analiza trendów temperatur i szybka ocena ryzyka na podstawie odchyleń.
• Dostęp do trudno dostępnych miejsc dzięki specjalistycznym kamerom.

W energetyce i automatyce badania termowizyjne mogą przyczynić się do zmniejszenia ryzyka pożaru pod warunkiem przeprowadzenia analizy radiometrycznej i wdrożenia zaleceń naprawczych. W chłodniach wykryjesz nieszczelności, a na modułach fotowoltaicznych tzw. hot-spoty, które obniżają wydajność.

Które elementy instalacji przemysłowej najczęściej wykazują przegrzanie?

Najczęściej grzeją się połączenia elektryczne i elementy ruchome. W szczególności:

• Rozdzielnice, styki, złącza, wyłączniki, listwy zaciskowe.
• Silniki, łożyska, sprzęgła, przekładnie, pasy transmisyjne.
• Transformatory, szyny prądowe, kable przy obciążeniu.
• Moduły fotowoltaiczne, złącza, falowniki.
• .

W obiektach wielkopowierzchniowych warto sprawdzić również elementy budynków, takie jak ściany, dachy, okna i świetliki. Na statkach izaś szczególną uwagę zwraca się na urządzenia w maszynowniach oraz rozdzielnie i rozdzielnice elektryczne. Z kolei dron z termowizją pozwala objąć duże połacie dachu i konstrukcje bez ryzyka dla ludzi.

Jak zintegrować badania termiczne z planem konserwacji?

Najpierw określ krytyczność urządzeń, potem dopasuj częstotliwość przeglądów. Termowizja działa najlepiej jako stały element – utrzymania ruchu, a nie jednorazowy test.

• Klasy ryzyka i priorytety inspekcji.
• Harmonogram pracy pod obciążeniem roboczym i planowane okna produkcyjne.
• Baza zdjęć wzorcowych, oznaczenia punktów pomiarowych.
• Integracja z CMMS. Zgłoszenia, statusy i historia działań.
• Inspekcje powykonawcze po naprawie lub modernizacji.

Stałe trasy inspekcyjne skracają czas i podnoszą jakość danych. Raport radiometryczny z opisem przyczyn i zaleceń ułatwia decyzje. Dzięki temu zespół skupia się na działaniach, a nie na działaniach ad hoc.

Jak interpretować obrazy cieplne, by uniknąć fałszywych alarmów?

Kluczem są warunki pomiarowe, emisyjność powierzchni orazpunkty odniesienia. Sam “gorący punkt” to za mało, trzeba go osadzić w kontekście.

• Dobierz emisyjność do materiału. Metal refleksyjny (błyszczący) wymaga korekty.
• Eliminuj odbicia. Zmieniaj kąt, zasłaniaj źródła odbić.
• Mierz przy stabilnym obciążeniu.
• Unikaj przeciągów i słońca.
• Porównuj do elementu referencyjnego. Oceniaj różnicę temperatur.
• Weryfikuj dodatkowymi metodami, np. cęgi prądowe, termopary, wibracje.

Typowe błędy to odczyty z powierzchni polerowanych i analiza w  niewłaściwym zakresie pomiarowym. Konieczna jest zatem dobra ostrość, właściwy zakres pomiarowy i paleta kolorów. W raportach zapisuj warunki, by móc je później porównać.

Jak wybrać kamerę na podczerwień i najważniejsze parametry?

Dobór sprzętu zależy od obiektów i odległości. Liczy się jakość obrazu, czułość i ergonomia pracy.

• Rozdzielczość detektora, która pozwala czytać drobne detale z dystansu.
• Czułość termiczna NETD. Niższa wartość to lepsza widoczność małych różnic.
• Zakres i dokładność temperatur dla elektryki, mechaniki i chłodnictwa.
• Wymienne obiektywy, autofokus, teleobiektyw do wysoko położonych punktów.
• Rejestracja radiometryczna, znacznik laserowy, integracja z oprogramowaniem raportowym.

W wielu zadaniach sprawdzają się kamery o wysokiej czułości od uznanych producentów, na przykład klasy Flir. W trudno dostępnych miejscach przydatny jest dron z gimbalem termicznym. Upewnij się, czy operatorzy drona i osoby wykonujące pomiary posiadają wymagane uprawnienia oraz czy loty dronem i operacje wykonywane są zgodnie z obowiązującymi przepisami lotniczymi.

Jakie normy i dobre praktyki obowiązują przy inspekcjach cieplnych?

Warto opierać się na normach i wytycznych branżowych. Zapewniają powtarzalność i bezpieczeństwo.

• ISO 18434-1 Monitorowanie stanu i diagnostyka maszyn – Termografia – Część 1: Procedury ogólne.
• ISO 18436-7 Wymagania dotyczące kwalifikacji i oceny personelu – Część 7: Termografia.
• VdS 2851 Bezdotykowy pomiar temperatury (termografia) – wskazówki praktyczne
• VdS 2858 Termografia instalacji elektrycznych (zapobieganie szkodom i bezpieczeństwopracy)
• VdS 2859 Dodatek C Minimalne wymagania dotyczące kamer (normatywne)
• PST 6021:2024-01 (03) – Wytyczne dla elektrotermografistów akredytowanych przez SIiTT

Dokumentacja powinna zawierać zdjęcie termiczne i zdjęcia w świetle widzialnym, opis warunków oraz klasyfikację usterek. Takie raporty będą dobrąpodstawą dla podejmowanych decyzji i sporządzania dalszych audytów.

Jak przeszkolić zespół, by świadomie wykorzystywał badania cieplne?

Szkolenie łączy teorię i praktykę. Celem jest poprawna obsługa kamery i właściwa interpretacja.

• Kursy poziomowe z termografii i bezpieczeństwa pracy.
• Ćwiczenia w warunkach produkcyjnych i ocena zdjęć własnych.
• Biblioteka wzorców usterek i checklisty inspekcyjne.
• Procedury BHP, w tym praca przy urządzeniach pod napięciem.
• Wsparcie eksperta zewnętrznego i okresowe audyty jakości.

Zespół szybciej reaguje, gdy zna typowe sygnały ostrzegawcze. Warto rozwijać kompetencje także w obszarze PV, chłodnictwa i rozdzielnic. Dostęp do bazy wiedzy i raportów z poprzednich przeglądów przyspiesza wnioski.

Od czego zacząć wdrażanie inspekcji cieplnej w zakładzie produkcyjnym?

Najlepszy start to mały pilotaż o wysokiej wartości ryzyka. Pierwsze wyniki budują poparcie dla programu PdM.

• Wybierz linię lub strefę o dużym wpływie na ciągłość pracy.
• Zrób inwentaryzację punktów i mapę ryzyka.
• Wykonaj skan bazowy pod normalnym obciążeniem.
• Ustal cykl przeglądów i proste wskaźniki skuteczności.
• Zadbaj o narzędzia. Kamera, dron dla wysoko położonych miejsc, szablon raportu i powiązanie z CMMS.

Jeśli masz instalacje PV, chłodnie, rozdzielnice lub obiekty trudno dostępne, rozważ termowizję z drona. Raporty z pełnymi danymi radiometrycznymi i zdjęciami ułatwią planowanie napraw.

Termowizja zmniejsza ryzyko, skraca czas reakcji i wspiera decyzje oparte na danych. To narzędzie, które łączy bezpieczeństwo z efektywnością energetyczną. Wdrożone metodycznie staje się stałym elementem kultury utrzymania ruchu.

Zamów audyt termowizyjny i zacznij eliminować ukryte ryzyka w swoim zakładzie.